راهنمای تعمیر و نگهداری
ایرادهای رایج اجاق گاز اخوان و راهحل تعمیر آن (از زبان تعمیرکار)
از زبان تعمیرکاری که سالهاست زیر اجاقهای اخوان در آشپزخانههای تهران کار کرده: سه ایراد پرتکرار اجاق گاز اخوان — جرقه نزدن، خاموش شدن شعله بعد از رها کردن ولوم، و شعله زرد یا ضعیف — بههمراه راهحل، نکتهٔ تشخیص سری مدل (G، Gi، Z و ونوس) و دلیل ترجیح تعمیر در محل به بردن دستگاه به تعمیرگاه.

سلام. من تعمیرکار اجاق گاز اخوان هستم. نه نمایندگیاش، نه فروشندهاش؛ فقط کسی که سالهاست در آشپزخانههای مردم تهران سر خم کرده زیر این اجاقها و از نزدیک دیده چه چیزهایی خراب میشود و چرا. اخوان، چه رومیزی باشد چه مبله، واقعاً گاز بدی نیست. قطعاتش نسبت به قیمتش عمر معقولی دارند و طراحیاش طوری است که تعمیرش برای مشتری به صرفه باشد. اما هیچ وسیلهای قرار نیست همیشه سالم بماند. بعد از چند سال کار روزمره، چربی، حرارت مداوم و روشن و خاموش کردنهای مکرر، بالاخره یک جای کار میلنگد. این مقاله را نوشتم تا اگر گاز اخوانتان مشکل پیدا کرد، بدانید با چه چیزی روبرو هستید و چطور میشود حلش کرد.
ایرادهایی که بیشتر با آن تماس میگیرند
از پرتکرار به کمتکرار، این سه مورد را بیشتر از همه میبینم:
۱. جرقهزن کار نمیکند یا جرقه ضعیف است. این تقریباً صدرنشین است. وقتی ولوم را میچرخانید و صدای تیکتیک میآید ولی شعله روشن نمیشود، اول باید سراغ شمعکها رفت. چربی و گردوغبار روی سرامیک شمعک مینشیند و مسیر جرقه را به هم میریزد. اگر اصلاً صدایی نمیآید، احتمالاً ترانس جرقهزن یا سیم رابطش مشکل دارد. در مدلهای قدیمیتر هم باتری را فراموش نکنید؛ خیلیها فکر میکنند جرقهزن سوخته، در حالی که فقط باتری مرده است.
۲. شعله بعد از رها کردن ولوم خاموش میشود. این یکی تقریباً همیشه به ترموکوپل برمیگردد. ترموکوپل آن میله باریکی است که نوکش داخل شعله قرار میگیرد و باید گرم بماند تا شیر گاز باز بماند. اگر نوکش دوده بگیرد، فاصلهاش با شعله بههم بخورد یا اتصالش شل شود، شعله را که رها میکنید، شیر بسته میشود و گاز قطع. گاهی فقط تنظیم فاصله کافی است، گاهی باید ترموکوپل عوض شود.
۳. شعله تنظیم نیست؛ زرد میسوزد یا ضعیف است. شعله سالم باید آبی باشد. اگر زرد میسوزد، یعنی اکسیژن کافی به احتراق نمیرسد. دریچه هوای مشعل گرفته، منافذ سرشعله با چربی مسدود شده یا ژیگلور جرم گرفته است. این مشکل را نباید نادیده گرفت، چون احتراق ناقص یعنی تولید مونوکسید کربن. گاهی هم مشکل از فشار گاز ساختمان است که در این صورت کار به تنظیم رگولاتور میکشد.
آیا قطعات اخوان در بازار پیدا میشود؟
بله، خوشبختانه مشکل قطعه نداریم. اخوان از برندهایی است که هم قطعات اصلی و هم قطعات سازگار با کیفیت قابل قبول برایش فراوان است. ترموکوپل، جرقهزن، ولوم، سرشعله، چدن و شیشه تقریباً همهجا پیدا میشوند. اما یک نکته مهم: مدل دقیق گازتان را بدانید. اخوان چند سری اصلی دارد: سری G (با قطعات ایتالیایی)، سری Gi یا گیتا (قطعات ایرانی)، سری Z و سری ونوس (V). هر سری قطعات اختصاصی خودش را دارد و مثلاً ترموکوپل ونوس با ترموکوپل Gi یکی نیست. مدل را معمولاً روی پلاک پشت دستگاه یا زیر آن مینویسند؛ عکسش را بردارید تا وقتی تماس میگیرید یا قطعه میخرید، اشتباه نکنید.
تعمیر در محل؛ چرا نمیبریمش تعمیرگاه؟
بعضی مشتریها میپرسند «نمیشود بیاورم مغازه؟» جوابم همیشه این است: نه، بهصرفه نیست. اجاق گاز رومیزی یا مبله، جدا کردنش از صفحه و شیر گاز و بردنش تا تعمیرگاه، هم وقت میبرد هم ریسک آسیب به شیشه یا بدنه دارد. تعمیر در محل این مزیت را دارد که من با جعبهابزار و قطعات پرتکرار میآیم، عیب را همانجا تشخیص میدهم و در بیشتر موارد همانجا تمامش میکنم. شما هم در آشپزخانه خودتان هستید و میبینید چه کاری انجام میشود. تنها موردی که دستگاه باید جابهجا شود، ترک خوردن شیشه صفحه است که تعویضش کارگاه میخواهد، آن هم نه همیشه.
حرف آخر
اگر گاز اخوانتان جرقه نمیزند، شعلهاش نگه نمیدارد یا شعلهاش زرد میسوزد، لازم نیست خودتان را درگیر کنید و دنبال قطعه بگردید. مدل دقیق اجاقتان را در واتساپ برایم بفرستید تا بگویم احتمالش چیست و با چه قطعهای میآیم. اگر هم ترجیح میدهید تماس بگیرید، همان اول مدل را بگویید تا وقتتان تلف نشود. مشاوره رایگان است؛ فقط میخواهم وقتی میآیم، کار در یک رفتوبرگشت تمام شود.